آمنیوسنتز

آزمایش-آمنیوسنتز

آمنیوسنتز

در این آزمایش نمونه ایی از مایع آمنیوتیک برای انجام آزمایش خارج می شود .پزشک با سوزن مخصوصی از راه شکم به این مایع دسترسی پیدا می کند و با نظارت سونوگرافی و موقعیت جنین مایع بیرون کشیده می شود . در واقع مایع آمنیوتیک در دوران بارداری ، جنین را احاطه کرده است و از مواد شیمیایی مختلف و سلول های جنین تشکیل شده است . بعد از اینکه با انجام سونوگرافی پزشک از زنده  بودن جنین اطمینان پیدا می کند و متوجه سن بارداری و تعداد جنین می شود، آزمایش آمنیوتیک انجام می گیرد.

 

نحوه انجام آمنیوسنتز

برای انجام این آزمایش نیازی به بستری و یا بیهوشی نیست . در ابتدا مانند سونوگرافی موقعیت قرارگیری جنین در رحم و همچنین مایع آمنیوتیک دیده می شود در ابتدا مادر باردار بر روی تخت و به روی پشت دراز می کشد و  بعد از اینکه پوست شکم با مواد استریل ضد عفونی شد سوزن باریک  از روی شکم به داخل رحم هدایت می شود و بدون اینکه به جنین کوچک ترین آسیبی وارد شود به مقدار بیست تا سی میلیلتر از این مایع به بیرون کشیده می شود. در نهایت مایع آمنیوتیک برای بررسی های بیشتر و مشخص شدن اختلالات کروموزومی به آزمایشگاه فرستاده می شود.

 

آیا انجام  آمنیوسنتز درد دارد؟

در مدت انجام آزمایش فرد باید بدون حرکت قرار بگیرد تا سوزن به آرامی وارد شود سپس محل ورود سوزن تمیز می شود و پانسمان بر روی آن گذاشته می شود .این آزمایش تنها چند دقیقه طول می کشد و درد و یا احساس ناراحتی شدیدی را برای مادر به وجود نمی آورد.تنها در زمان وارد شدن سوزن سوزش اندکی حس می شود و یا اینکه شاید بعد از خارج شدن سوزن احساس فشار در شکم وجود داشته باشد.برای کمتر شدن درد مادر باید عضلات شکم خود را شل کند و به آرامی نفس بکشد.

بهترین زمان انجام آمنیوسنتز

این آزمایش در هفته های 15 و یا 16 بارداری انجام می گیرد. زیرا پیش از هفته چهاردهم مقدار مایع آمنیوتیک کم بوده و این آزمایش امکان پذیر نمی باشد و در صورتی که بعد از هفته 18 ام صورت بگیرد  به علت كاهش سلول‌های جنيني فعال ممكن است با عدم رشد مناسب سلول‌های جنينی و تأخیر  و خطا در جواب آزمايش همراه باشد.
برای مشخص شدن بررسی اختلالات ژنتیکی پیش از هفته 14 ام می توان از نمونه گیری پرزهای جفتی که به آن cvsگفته می شود، استفاده شود .

آزمایش-آمنیوسنتز
دلایل اهمیت انجام آزمایش آمنیوسنتز

مهم ترین علت انجام آزمایش آمنیوسنتز همان بررسی اختلالات کروموزومی جنین است . مایع آمنیوتیک  دارای سلول‌هایی است که از جنین جداشده‌اند  و قابلیت آنالیز آن وجود دارد.در حالت طبیعی هر سلول انسانی حاوی  46 کروموزوم می‌باشد و با به وجود آمدن هر تغییر در کروموزوم ها روند رشد جنین تغییر پیدا می کند و باعث آسیب های جسمانی و همچنین اختلالات ذهنی و یا به طور همزمان هر دوی آنها می شود که شایع ترین آن اختلال سندروم داون است. آمنیوسنتز می تواند 99 درصد ناهنجاری ها را تشخیص دهد و نتیجه را تا کمتر از دو هفته در اختیار فرد قرار دهد.

 

آمادگی لازم برای آمنیوسنتز

شما باید در رابطه با اینکه مثانه خود را خالی کنید یا نه از پزشک خود سوال کنید و در رابطه با نگرانی ها و مواردی که شما را برای انجام این آزمایش نگران می کند ،سوال بپرسید.مسلما پزشک برای شما احتمالات خطر و نتایج احتمالی را توضیح خواهد داد تا شما از اهمیت انجام آمنیوسنتز آگاه شوید. اگر شما Rh   منفی (گروه خون منفی ) هستید، باید واکسن ایمنوگلوبولین Rh ) مثل روگام ) برای جلوگیری از حساسیت Rh  را دریافت کنید  که می‌تواند به جنین درصورتی‌که Rh مثبت باشد،آسیب وارد کند .

پس از انجام آمنیوسنتز

ممکن است مادر به مقدار اندکی احساس دل درد داشته باشد . بهتر است بعد از انجام آزمایش تا چند ساعتی فعالیت شدید انجام ندهید و یا اینکه رابطه جنسی نداشته باشید . اما در روز بعد از آزمایش انجام فعالیت های طبیعی مانعی ندارد.

آیا در حین انجام آزمایش احتمال آسیب رسیدن به جنین وجود دارد؟

از آنجایی که در حین انجام آمنیوسنتز ،سونوگرافی نیز انجام می شود وضعیت جنین، جفت و  کیسه آمنیوتیک به طور واضح و روشن دیده می شود و سرنگ وارد شده به شکم کاملا با آگاهی از موقعیت جنین صورت می گیرد و احتمال آسیب به جنین بسیار کم است.البته که در موارد نادر هم آسیب به جنین و جفت رخ داده است. البته در بیشتر مواقع جنین به صورت شناور از سوزن دورتر قرار می گیرد.

نحوه-انجام-آزمایش-آمنیوسنتزدر آزمایش آمنیوسنتز چه مواردی بررسی می شود؟

بررسی بلوغ ریه جنین در اواخر بارداری:رشد ریه های جنین در این آزمایش مشخص می شود ماده ای که در مایع آمنیوتیک وجود دارد میزان این رشد را تعیین می کند . این امر به خصوص در خانم هایی که احتمال زایمان زودرس برای آنها وجود دارد بیشتر اهمیت پیدا می کند که مشخص می شود آیا با زود متولد شدن نوازد می تواند به راحتی نفس بکشد یا خیر.

بررسی‌ اختلالات لوله عصبی:. اختلالات لوله عصبی باعث می شود مغز و یا طناب عصبی  تکامل پیدا نکند. با اندازه‌گیری میزان پروتئینی به نام آلفا فتوپروتئین در مایع آمینوتیک، در بیش از 90 درصد موارد، اختلالات لوله عصبی مشخص می‌شود.همچنین در صورت تشخیص پزشک پروتئین های دیگر موجود در مایع اندازه گیری می شود . با انجام سونوگرافی می توان برخی از اختلالات لوله عصبی را متوجه شد.

هزینه آزمایش آمنیوسنتز چقدر است ؟

بستگی به نوع آزمایش هزینه این آزمایش متفاوت است  و محل انجام آزمایش و تکنیک های آزمایشگاهی همگی می تواند قیمت این آزمایش را متغیر کند.برخی از بیمه ها هزینه این آزمایش را پرداخت می کنند.

عوارض احتمالی  آمنیوسنتز

لکه بینی ، عفونت، خونریزی از جفت ، نشت مایع آمنیوتیک و سقط‌ جنین همگی می تواند جزیی از عوارض های آزمایش آمنیوسنتز باشد .که البته برخی از آنها بسیار نادر است و امروزه با توجه به تکنولوژی و پیشرفت علم پزشکی و دقت پزشکان غیر ممکن است .البته بهتر است در صورت مواجه با این مشکلات سریعا با پزشک مراجعه کنید.

با تشکر مدیریت سایت دکتر محمود برفه ایی رادیوسونولوژیست