سونوگرافی داپلر

سونوگرافی-داپلر

سونوگرافی داپلر

سونوگرافی داپلر برای اندازه گیری جریان خون توسط امواج صوتی انعکاس یافته مورد استفاده قرار می گیرد همچنین این سونوگرافی می تواند سرعت جریان خون و فشار خون را اندازه گیری کند. با استفاده از این سونوگرافی می توان  به تشخیص مشکلاتی مانند لخته خون، نارسایی وریدی ها، انسداد شریانی، نقض دریچه قلب، بیماری های مادزادی قلبی و تنگی شریان کاروتید پرداخت. این سونوگرافی میزان آسیب وارد شده بروی شریان ها را بررسی می کند تا بر اساس صدمه وارد شده، توسط پزشک اقدامات درمانی خاصی صورت گیرد.

سونوگرافی داپلر در ارزیابی عملکرد خون در رگ ها و شریان های اصلی مناطقی از بدن مانند پاها، بازوها و گردن به پزشکان کمک می نماید. توسط این سونوگرافی در گردن، کاهش و انسداد جریان خون در نواحی باریک عروق نشان داده می شود.همچنین سونوگرافی داپلر در زمان بارداری به منظور اندازه گیری جریان خون و بررسی سلامت جنین بکار می رود.

در نتیجه سونوگرافی داپلر یک ابزار مهمی برای تشخیص کاهش سرعت جریان خون و انسداد رگ های خونی می باشد. بدلیل اینکه انسداد رگ های خونی و کاهش سرعت جریان خون می تواند باعث شود خون در وریدی های پا لخته شود و یا موجب انسداد رگ ها در ناحیه ریه شود  و همچنین منجر به بروز سکته مغزی شود سونوگرافی داپلر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار می باشد.

 

 نحوه انجام سونوگرافی داپلر

در ابتدا متخصصان سونوگرافی خوب بروی پوست بالای رگ های خونی، در ناحیه ای که قرار است سونوگرافی صورت گیرد وسیله ای را قرار می دهند و بروی پوست بدن ان را حرکت می دهند و در نتیجه حرکت گلبول های خونی در رگ ها تغییراتی را در بازتاب و بازگشت امواج صوتی منعکس شده ایجاد می­کند و بروی مانیتور نمایش داده می شود که نشان دهنده جریان خون در فرد می باشد. در صورتی که اختلالی در جریان های خونی وجود داشته باشد بازگشت امواج بدون تغییر باقی می ماند که نشان دهنده عدم وجود جریان خون می باشد. در این صورت توسط پزشک درمان صورت می گیرد.

سونوگرافی-داپلر

دلایل انجام سونوگرافی داپلر

یافتن عروق خونی مسدود شده در تمامی نواحی بدن مانند ساق پاها، بازوها و گردن

یافتن لخته های خونی در بازوها و ساق پاها

ارزیابی نحوه عملکرد جریان خون پس از سکته مغزی یا بیماری های دیگر

ارزیابی وریدی های واریسی یا سایر مشکلات وریدی

برسی و ارزیابی میزان و سرعت جریان خون به کلیه ها

در صورت وجود یافتن محل و مقدار پلاک های شریانی

برسی سلامت جنین در زمان بارداری

 

 مقایسه روش سونوگرافی داپلر با آنژیوگرافی و ونوگرافی

در روش آنژیوگرافی و ونوگرافی به عروق خونی ماده رنگی تزریق می شود تا تصاویری با اشعه X بدست آید و طبق تصاویر بدست امده مشکل بیمار تشخیص داده می شود. در صورتی که در سونوگرافی داپلر، ماده ای به عروق خونی تزریق نمی شود

انواع سونوگرافی داپلر

داپلر موج پیوسته

سونوگرافی داپلر موج پیوسته با ایجاد تغییراتی در یکی از ویژگی های امواج صوتی اطلاعات مناسبی را از جریان خونی درون شریان های خونی به پردازشگر مخابره می کند. متخصصی که سونوگرافی داپلر را انجام می دهد به صدای تولید شده در سونوگرافی داپلر موج پیوسته، گوش می دهد تا متوجه شود خون در رگ ان منطقه به خوبی جریان دارد و خللی در جریان خون بوجود نیامده است و یا رگ مسدود و تنگ نشده است. در صورتی که رگ مسدود شده باشد و خللی در جریان خون بوجود امده باشد روش های درمانی توسط پزشک صورت می گیرد در این نوع از سونوگرافی کافی است دستگاه قابل حمل سونوگرافی داپلر موج پیوسته در کنار تخت بیمار قرار گیرد تا در صورت آسیب عروق خونی پزشک به سرعت از میزان آسیب آگاهی پیدا کند و روش های درمانی صورت گیرد

داپلر رنگی

این نوع از سونوگرافی برای نواحی مختلفی از بدن قابل انجام است و سرعت جریان خون و میزان ان در رگ ها اندازه گیری می شود. در این نوع از سونوگرافی از روش اولتراسوند استاندارد برای تهیه تصاویر از جریان خون استفاده می شود. در این روش کامپیوتر امواج داپلر بصورت رنگی نمایش می دهد و میزان و سرعت جریان خون درون رگ ها را در اختیار پزشک قرار می دهد.

در این نوع سونوگرافی میزان خون رسانی از طریق رگ های گردن به مغز نمایش داده می شود و مورد بررسی قرار می گیرد. در بیماران دیابتی بدلیل اینکه احتمال تشکیل پلاک در عروق نسبت به سایرین بیشتر است توصیه می شود میزان و سرعت جریان خون در این بیماران با استفاده از سونوگرافی داپلر مورد بررسی قرار گیرد.

همچنین در بیمارانی که دارای فشار خون بالا می باشند علاوه بر سونوگرافی معمولی از کلیه ها  در برخی موارد پزشک سونوگرافی رنگی نیز درخواست می نماید تامیزان خون رسانی به کلیه ها مورد بررسی قرار گیرد. این نوع از سونوگرافی در بیمارانی که در سنین پایین و جوانی دارای فشار خون بالا می باشند بسیار توصیه می شود.

در این نوع از سونوگرافی میزان خون رسانی و سرعت جریان خون در رگ های دست و پاها مورد بررسی قرار می گیرد. همچنین سونوگرافی داپلر رنگی در زمانی که تورم در پاها در صورت وجود لخته در سیاه رگ های پا مشاهده می شود مورد استفاده قرار می گیرد.

داپلر پاور

سونوگرافی داپلر پاور از انواع خاص سونوگرافی رنگی می باشد. این نوع از سونوگرافی زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که برخی از تصاویر در سونوگرافی داپلر رنگی غیر ممکن می باشد و یا این نوع از تصاویر به سختی توسط سونوگرافی داپلر به دست می اید. سونوگرافی داپلر پاور برای ارزیابی جریان خون در رگ های موجود در اندام هایی با بافت متراکم مورد استفاده قرار می گیرد

داپلر داپلکس

سونوگرافی داپلر داپلکس برای تولید تصویر از رگ های خونی و اندازه گیری سرعت جریان خون و میزان ان در رگ ها از روش اولتراسوند استاندار استفاده می کند . و اصوات داپلر توسط کامپیوتر به تصاویری تبدیل می شود و از سرعت و میزان جریان خون درون رگ ها اطلاعات مناسبی را به پزشک ارائه می دهد. تا پزشک در صورت مشاهده مشکلی، درمان را شروع کند.

سونوگرافی داپلر در بارداری

سونوگرافی داپلر در بارداری مشکلاتی به شرح ذیل را تشخیص می دهد:

  1. تشخیص لخته شدن خون
  2. تشخیص نارسایی های وریدی با مشاهده ضعف عملکرد وریدها در رگ پا
  3. بیماری های قلبی مانند نقض دریچه قلب
  4. انسداد شریانی
  5. تشخیص بیماری عروق محیطی ( کم شدن میزان گردش خون به پاها)
  6. تشخیص بیماری آنوریسم (عروقی که متورم شده اند)
  7. تشخیص اختلال تنگی شریان کاروتید ( باریک شدن عروق )
  8. تشخیص بیماری آمبولی ریه
  9. بررسی جریان خون جنین

آمادگی برای انجام سونوگرافی داپلر

2 ساعت قبل از انجام سونوگرافی داپلر دخانیاتی که دارای نیکوتین هستند مانند سیگار و قلیان مصرف نشود. زیرا باعث منقبض شدن عروق خونی شده و نتیجه سونوگرافی را تحت تاثیر قرار می دهد. وظیفه سونوگرافی انجام سونوگرافی و تفسیر نتیجه آن در کوتاهترین زمان می باشد .

زمان انجام سونوگرافی داپلر در بارداری

سونوگرافی داپلر بعد از 28 هفتگی انجام می شود و زودتر از این موعد توصیه نمی شود. این سونوگرافی زمانی انجام می شود که بین سونوگرافی و سن جنین ( از روی اولین روز آخرین پریود تشخیص داده می شود) تطابقی وجود نداشته باشد . این تفاوت زمان معمولا بیشتر از 2 هفته می باشد . در نتیجه احتمال اینکه رشد جنین کافی طبق روال طبیعی نیست وجود دارد. در سونوگرافی داپلر میزان خونرسانی به جنین ، مقاومت جریان خون ، میزان جریان خون جفت ، مقاومت جریان مغز جنین ارزیابی می شود و در صورتی که میزان خونرسانی کافی نباشد برای درمان آن اقدام می شود.

مزایای سونوگرافی داپلر در باردرای

  1. این نوع سونوگرافی نسبت به روش های تشخیصی دیگر مانند انژیوگرافی سریع تر و هزینه پایین تری دارد.
  2. روشی بی خطر و بدون عوارض برای جنین و مادر می باشد .

کاربرد سونوگرافی داپلر در بارداری

  1. بررسی جریان خون عروق خونی بزرگ بند ناف و شریان ان در زمانی که جنین در دوران بارداری به اندازه کافی رشد نکرده باشد.
  2. برای بررسی و اطمینان از سلامت جنین در صورت وجود حساسیت RH با یررسی جریان خون عروق خونی مغز
  3. وجود اختلال پره اکلامپسی و بیماری سلول های داسی در مادر انجام سونوگرافی داپلر ضروری است.

رخی خدمات مرکز رادیولوژی و سونوگرافی دکتر محمود برفه ای

با تشکر مدیریت سایت دکتر محمود برفه ای ، مرکز سونوگرافی و رادیولوژی